Tổng quan về Hệ Điều Hành Máy Tính

1. Định Nghĩa Hệ Điều Hành

hệ điều hành là thành phần trung gian giữa phần cứng máy tính và người sử dụng có chức năng điều khiển và phối hợp việc sử dụng phần cứng và cung cấp các dịch vụ cơ bản cho các ứng dụng.

mục tiêu: giúp người dùng dễ dàng sử dụng hệ thống và quản lý, cung cấp tài nguyên hệ thống một cách hiệu quả.

2. Cấu Trúc Hệ Thống Máy Tính

• phần cứng: bao gồm các tài nguyên cơ bản của máy tính như CPU, bộ nhớ, các thiết bị nhập xuất
• hệ điều hành: phân phối tài nguyên, điều khiển và phối hợp các hoạt động của các chương trình  trong hệ thống.
• chương trình ứng dụng: sử dụng tài nguyên hệ thống để giải quyết 1 bài toán tính toán nào đó của  người dùng.
• người dùng: con người, máy móc, máy tính khác.,...

3. các chức năng chính của hệ điều hành

1. phân chia thời gian xử lý và định thời CPU
2. phối hợp và đồng bộ hoạt động giữa các tiến trình
3. quản lý tài nguyên hệ thống
4. thwujc hiện và kiểm soát access conrol, protection
5. duy trì sự nhất qunas của hệ thống, kiểm soát lỗi và phục hồi hệ thống khi có lỗi
6. cung cấp giao diện làm việc cho users.

4. phân loại hệ điều hành

dưới góc độ loại máy tính:

1. hệ điều hành dành cho máy mainframe
2. hệ điều hành danh cho máy server
3. hệ điều hành danh cho máy nhiều server
4. hệ điều hành danh cho máy cá nhân
5. hệ điều hành danh cho máy PDA (hệ điều hành nhung)
6. hệ diều hành danh cho máy chuyên biệt
7. hệ điều hành dành cho thẻ chíp

dưới góc độ số chương trình được sử dụng cùng lúc

1. hệ điều hành đơn nhiệm
2. hệ điều hành đa nhiệm

dưới góc độ người dùng

1. một người dùng
2. nhiều người dùng (mạng ngang hàng, mạng có máy chủ)

dưới góc độ hình thức xử lý

1. hệ thống xử lý theo lô
2. hệ thống chia sẻ
3. hệ thống song song
4. hệ thống phân tán
5. hệ thống xử lý thời gian thực
6. hệ thống xử lý đơn chương
7. hệ thống xử lý đa chương
8. hệ thống chia sẻ thời gian
9. hệ thống đa xử lý

5. lịch sử phát triển của hệ điều hành

• 1945-1955:

thiết kế, xây dựng, lập trình, thao tác đều do 1 nhóm người.

lưu trên phiếu đục lỗ

• 1955-1965:

xuất hiện sự phân công công việc

hệ thống xử lý theo lô ra đời

lưu trên băng từ

• 1965-1980

ra đời hệ điều hành, khái niệm đa chương

hệ điều hành chia sẻ thơi gian như CTSS cua MIT

MULTICS, UNIX

• 1980-nay

ra đời máy tính cá nhân, IBM PC, MS-DOS, MACOS, WINDOW,..

Read More

Một Số Lệnh Shell Cơ Bản Trong Ubuntu/Linux

1. lệnh ls [option] [folder]
liệt kê dữ liệu có trong thư mục hay thư mục hiện thời.
[option] : --laht :liệt kê tất cả các thông số liên quan đến tập tin được liệt kê.

2. lệnh cd [folder].
di chuyển thư mục hiện thời đến thư mục khác.
có thể sử dụng ../ để chuyển đến thư mục gốc của thư mục hiện thời. suy ra có thể dùng ../../../ để chuyển về thư mục gốc của thư mục hiện thời 3 lần. => 2 lần,4 lần,...
đường dẫn folder có 2 loại: tuyết đối và tương đối. nếu xác định đưowngf dẫn từ thư mục gốc thì ký hiệu / ở đầu đường dẫn, nếu không có dấu / ở đầu đường dẫn thì xác định là thư mục hiện thời.

3. lệnh pwd
trả về thư mục hiện thời mà bạn đang đứng.

4. lệnh touch [options] [file_name]tạo mới 1 lập tin dạng clear text.

5. lệnh mkdir [options] [folder name]
[options] : -p : không thông báo lỗi nếu thư mục đã tồn tại.
777,755,644,... cài đặt chmod cho thư mục được tạo ra.

6. lệnh chmod [options] [x1.x2.x3] [folder or file]
chmod chính là thao tác thay đổi các quyền sau:
    read - viết tắt là r - giá trị 4
    write - viết tắt là w - giá trị 2
    execute - viết tắt là x - giá trị 1

x1: quyền của owner - chủ sở hữu
x2: quyền của group - thành viên
x3: quyền của người còn lại public/orther,...
ví dụ: chmod = 755
owner: 7 = 4 + 2+ 1 => read + write + execute
group: 5 = 4 + 1 => read + execute
orther: 5 = 4 + 1 => read + execute

7. lệnh rm [options] [file or folder]
xóa dữ liệu file or folder trong linux
[options] : -f là không báo lỗi ngay cả khi dữ liệu không tồn tại
-rf là xóa toàn bộ dữ liệu chứa trong đó
-vrf là xóa toàn bộ dữ liệu chứa trong đó và sau khi xóa xong sẽ thông báo dữ liệu nào đã được xóa.
ngoài ra còn có lệnh rmdir để xóa thư mục

8. lệnh cp [options] [link1] [link2]
sao chép dữ liệu từ file or folder ở link1 đến file or folder ở link2
[options]: -prf là sao chép đè nếu đã tồn tại.nếu chưa tồn tại thì tạo mới thư mục và chép vào.
-vrf là sao chép và thông báo những dx liệu đã đưuọc sao chép.

9. lệnh mv [options] [link1] [link2]
di chuyển và đổi tên thư mục, tập tin
[options]: -prf là chép đè nếu đã tồn tại.nếu chưa tồn tại thì tạo mới thư mục và chép vào.
-vrf là chép và thông báo những dx liệu đã đươc chép.

10. lệnh echo [value] : in giá trị value ra màn hình
echo [value] > [file] : in giá trị value vào trong file
echo [value] >> [file] : in giá trị value vào trong file và ghi vào cuối file

12. lệnh cat [options] [file] : in dữ liệu trong file ra màn hình
cat [options] [file] > [file2] : in dữ liệu trong file vào trong file2
cat [options] [file] >> [file2] : in dữ liệu trong file vào trong file2 và ghi vào cuối file2

13. lệnh useradd [options] <username> tạo mới 1 user

14. lệnh usermod [options] <username> sửa đổi thông tin user

15. lệnh userdel [options] <username> xóa user

16. lệnh ifconfig -a xem thông tin địa chỉ ip và các network interface đang dùng

Read More